طراحی وب سایت

م.ر.بهنام رئوف
اگر این روزها سری به بازار کالاهای دیجیتالی زده باشید شاید در برخی از مناطق و در برخی از زمان ها شاهد ازدحام خریداران در بازارها بوده باشید. اتفاقی که باعث شده بازار کالاهای دیجیتالی، اعم از رایانه و موبایل یا حتی تجهیزات صوتی و تصویری با اندکی نابسامانی طی یکی دو هفته گذشته روبه رو باشد.
نوسان نرخ ارز در دو هفته گذشته از یک سو و شایعات منتشر شده در بازار و جامعه از سوی دیگر باعث شده تا رفتار کاربران ایرانی این روزها نسبت به خرید مایحتاج خود تغییر کند. به گفته فروشندگان بازار، کاربران ایرانی به شکل کلی، زمانی که کالایی با کاهش قیمت مواجه می شود از خرید آن کالا دست کشیده و منتظر می مانند تا آن کالا به پایین ترین قیمت خود برسد. از سوی دیگر، همین کاربران احساسی در زمان افزایش قیمت کالا نیز واکنشی مشابه را نشان می دهند به این ترتیب که با گران شدن یک کالا به یکباره به بازارها می آیند و از ترس آنکه مبادا این کالا در آینده نزدیک گران تر شود یا حتی نایاب شود اقدام به خرید می کنند.
آنها با اشاره به این ضرب المثل که جلوی ضرر را هر جا بگیری منفعت است، درحالی این رفتار خود را توجیه می کنند که همین رفتار در نهایت باعث متضرر شدن نهایی آنها از یک سو و برهم خوردن نظم حاکم بر بازار می شود.
کارشناسان در این بین نقش قاچاقچیان فعال بازار را در گسترش، نشر و بسط شایعاتی عجیب و غریب بی تاثیر نمی دانند و شاید همین مورد آخری باشد که باعث شده برخی از مسوولان امنیتی کشور نسبت به یک توطئه اقتصادی در بازار هشدار دهند.
شایعه و آتش بازار مکاره
همانطور که گفته شد افزایش قیمت نرخ ارز طی دو هفته گذشته باعث شد تا بازار لوازم کامپیوتری و دیجیتالی با افزایش قیمت ها روبه رو شود. در این بین برخی از فروشندگان با ارائه بهانه هایی همچون عدم عرضه کالا از سوی تامین کنندگان یا همان واردکنندگان این افزایش قیمت را توجیه می کنند و برخی دیگر نیز از عرضه کالاهای خود با امید به افزایش بیشتر قیمت ها خودداری می کنند. اقدامی که به گفته رییس اتحادیه صنف ماشین های اداری، رایانه و تجهیزات جانبی به نوعی تخلف بند 9 آیین نامه اتحادیه های صنفی است و در صورت شکایت یا رویت از سوی بازرسان اتحادیه ها به شدت با فرد متخلف برخورد می شود.
احمد احمدی، کارشناس بازار در این باره می گوید: بازار محیطی است که در آن براساس عرضه و تقاضا، کالا در آن مبادله می شود و مورد دیگری نیز داریم به نام قیمت گذاری کالا که این قیمت گذاری یا بر اساس هزینه که نگاه سنتی است یا بر اساس ارزش ادراکی که معمولا از سوی مشتری کالا ارزش پیدا می کند قیمت گذاری می شود.
او ادامه می دهد: اگر بیاییم این شاخص ها و اتفاقاتی را که روی نرخ ارز در چند هفته گذشته رخ داد در نظر بگیریم، باید این نکته را لحاظ کنیم زمانی که نوسان داریم در نرخ ارز و هیچ قیمتی ثبات حاکم ندارد، هیچ شرکتی که در زمینه تامین قطعات و کالا حضور دارد راغب نیست که در آن زمان جنسی را خرید کرده و وارد بازار کند.
پس بر اساس این مورد، تمام کالاهایی که در بازار ما در حال حاضر وجود دارد بر اساس خریدهایی است که از گذشته صورت گرفته و نرخ خرید آنها بر اساس همان نرخ ارز سابق بوده است. چیزی در بازار هم اکنون به وجود آمده که من اسمش را بازار مکاره می گذارم. این بازار مکاره یک نوع شایعه سازی و افزایش دلال بازی است. شایعه سازان براساس شرایط بحرانی که بیشتر از این حالت شکل گرفته جو منفی وارد بازار کردند تا بتوانند وزنه خرید و فروش در بازار را به نفع خود و منافع شرکت هایی که اسم نمی برم، تغییر دهند.
احمدی تاکید می کند: من می توانم عنوان کنم که مقصر در درجه اول خریداران هستند که باید یک مقدار هوش خود را درگیر کرده و آگاهانه خرید کنند و نوساناتی که در بحث نرخ ارز وجود دارد باعث استرس و جوگیر شدن شان نشود و سعی کنند که تحمل داشته و نسبت به قیمت تعامل داشته باشند. اگر این چنین شرایطی از طرف خریدار که حکم تقاضای بازار را شامل می شود به وجود آید، فعل و انفعالاتی که بر اساس نوسانات ارز صورت گرفته، نمی تواند تاثیر گذار باشد و مردم می توانند از یک حاشیه امن در بازار برخوردار باشند.
بررسی های به عمل آمده از بازار نشان می دهد که با توجه به هجوم مردم به بازار، فروشنده ها و نماینده های فروش به شرکت های مادر فشار آورده و میزان تفاضاهای خود را بیشتر از آنچه که سهمیه ماهانه آنها است درخواست می کنند که همین امر باعث شده تا واردکنندگان یا همان شرکت های مادر نیز نتوانند جوابگوی درخواست آنها باشند. همین امر باعث شده تا فروشندها به بهانه اینکه شرکت مادر کالا تحویل نمی دهد، اجناس خود را در انبار نگه داشته و از عرضه آن خودداری کنند. برآیند همین عوامل است که باعث شده مردم با این باور که شاید در آینده اجناس گران تر شود به بازار هجوم ببرند.
احمدی در این باره می گوید: یک واقعیت را باید قبول کرد آن هم شرایطی است که در حال حاضر بازارهای جهانی روی بازار ما اعمال کرده اند. باید قبول کرد که یک محدویت هایی روی نقل و انتقالات بانکی برای واردکننده ها ایجاد کرده اند. یعنی مقداری هزینه خرید کالا و هزینه ارسال پول افزایش پیدا کرده، این افزایش هزینه ها توام شد با افزایش قیمت ارز. این صحبت هایی که در بازار وجود دارد در درجه اول بیشتر حالت شایعه سازی است و می خواهند همان بازار مکاره ای که به آن اشاره کردم با همین شرایط باقی بماند. اما از سوی دیگر این را هم باید پذیرفت که تامین کننده های کالا نیز برای واردات کالا هم اکنون با مشکل روبه رو هستند. البته این مشکل آنقدر حاد نیست که بخواهد کل بازار را تحت تاثیر قرار دهد و یک نمودار مثبت یا منفی را برای بازار به وجود آورد.
خرید به شرط ضرورت
شهرام شیرمست، رییس اتحادیه ماشین های اداری، رایانه و لوازم جانبی در این باره می گوید: تحولات اخیری که بر اساس نوسانات نرخ ارز به وجود آمده و شوکی که به بازار وارد کرده است، اتفاقی است که طی یکی دو هفته گذشته در بازار قابل لمس بوده است. اما در بحث مدیریت فروش که با واردکننده هایی که اعضای اتحادیه هستند و در مجمع گروه واردکننده ها که اخیرا تشکیل شده شرکت کردند، مدیریت فروش براساس شرایطی فعلی استراتژی هایی در دستور کار خود قرار داد و مقرر شد که کما فی سابق، تامین کننده، نیازهای واحدهای صنفی و فروشنده های خود را تامین کند و هر گونه تغییری در سفارش آنها را رصد و در صورت صحت با ارائه مدارک نسبت به تامین آن خواسته ها نیز واردکننده ها اقدام کنند.
شیرمست ادامه می دهد: فکر می کنم که تولیدکننده های داخلی، واردکننده ها و تامین کننده ها، عرضه کننده ها و مردم
همه و همه باهم باید نسبت به تثبیت آرامش در بازار کمک کنند. هر کدام سهم جداگانه ای دارند. تولیدکننده و واردکننده هم اکنون بر اساس سیاست های اتخاذ شده به فعالیت خود ادامه می دهند و این درست بر خلاف شایعاتی است که در بازار مطرح می شود.
وی می افزاید: واحدهای صنفی هم باید هوشیاری خود را حفظ کنند و از فروش کالا به عوامل غیر از مصرف کننده خودداری کنند. از فروش کالا به همکار در بازار فعلا خودداری کنند تا بتوانند تامین کننده نیازهای فروشگاه خود و مصرف کنندگان خود باشند. مصرف کننده ها هم اکنون نقش اساسی را بازی می کنند. کسی که الان برنامه خرید اصلا نداشته است و برای ماه های آینده برنامه ریزی کرده در همان زمان مورد نظر خود اقدام به خرید کند. اگر مصرف کننده ها بخواهند به بازار هجوم بیاورند در نهایت خود آنها هستند که متضرر خواهند شد. به جز نوسان در قیمت نرخ ارز، هیچ اتفاق دیگری رخ نداده است.
این مقام صنفی در پایان تاکید می کند که تامین کننده ها از قبل کالای مورد نیاز بازار را سفارش داده اند و نسبت به سفارش هایی که در دوره های مختلف داشته اند قطعا نیازهای خود را تامین کرده اند و اینگونه نیست که بازار بخواهد یک شبه نیازی بیشتر داشته باشد و به هم بریزد.
کارشناسان می گویند که حداقل تامین کالا برای واردکننده ها دوره های سه ماهه است و هم اکنون نیز کالا به اندازه کافی برای سه ماه دیگر طبق نیازهای عادی بازار وجود دارد و تامین شده است، در نتیجه توصیه می شود که مصرف کننده ها به وقت نیاز خرید کنند و بی خود به بازار هجوم نیاورند، چرا که این کار تنها زمینه سودجویی فعالان غیر قانونی را فراهم می سازد.

منبع : دنیای اقتصاد  تاریخ : 18   مهر   1389  شاخه : سخت افزار